Open A/c Online 

Corporate Governance

नेपाल राष्ट्र बैंकको निर्देशन, नेपाल धितोपत्र बोर्डको सूचीकृत संगठित संस्थाहरुको संस्थागत सुशासन सम्बन्धी निर्देशिका, २०७४ लगायत अन्य नियमनकारी निकायहरुबाट संस्थागत सुशासनका क्षेत्रमा दिएका निर्देशन अनुरुप यस बैंकबाट संस्थागत सुशासन सुदृढ गर्न भए गरेका काम कारबाहीहरुको संक्षिप्त विवरण प्रकाशित गरिएको छ ।

सुशासनका सम्बन्धमा सञ्चालक समिति :
प्रचलित कानून तथा बैंकको प्रबन्धपत्र र नियमावली अनुसार गठन भएको यस बैंकको सञ्चालक समितिले बैंक तथा वित्तीय संस्था सम्बन्धी ऐन, २०७३ नेपाल राष्ट्र बैंकको निर्देशन लगायत अन्य प्रचलित कानूनमा व्यवस्था भए बमोजिम आफ्नो काम, कर्तव्य, अधिकारको पालना गर्ने गरेको । सञ्चालक समितिबाट स्वीकृत सञ्चालक समिति सञ्चालन कार्यविधि बमोजिम सञ्चालक समितिको बैठकलाई व्यवस्थित गरिएको । आचारसंहिता पालनामा यस बैंकको सञ्चालक समिति पूर्णरुपमा सजग रहेको जसलाई व्यवस्थित गर्न सञ्चालक समितिको आचारसंहिता स्वीकृत भई कार्यान्वयनमा रहेको ।
साथै, कम्पनी ऐन, २०६३ तथा बैंक तथा वित्तीय संस्था सम्बन्धी ऐन, २०७३ बमोजिम सञ्चालक समितिको बैठक समय समयमा बस्ने गरेको । सञ्चालक समितिको बैठकमा उपस्थित सञ्चालकहरु, छलफल भएको विषय र तत् सम्बन्धमा भएको निर्णयको विवरण (माईन्यूट) को छुटै अभिलेख राख्ने गरिएको ।
सञ्चालक समितिका अध्यक्ष तथा सदस्यहरुलाई वार्षिक साधारण सभाबाट पारित भई बैंकको नियमावलीमा तोकिएको सीमाभित्र रही बैैठक भत्ता तथा अन्य सुविधा उपभोग गराउने गरिएको । 
त्यसैगरी, सञ्चालक समितिको काम कारबाहीलाई प्रभावकारीरुपले सञ्चालन गर्न बैंक तथा वित्तीय संस्था सम्बन्धी ऐन, २०७३ तथा नेपाल राष्ट्र बैंकको निर्देशन बमोजिम सञ्चालक समिति मातहत लेखापरीक्षण समित, जोखिम व्यवस्थापन समिति, कर्मचारी सेवा सुविधा समिति र सम्पत्ति शुद्धीकरण निवारण सम्बन्धी समिति रहेको साथै, सञ्चालक समितिले आवश्यकताको आधारमा समय समयमा उद्देश्य तोकी अल्प अवधिका अन्य समिति/उप समिति गठन गरी कार्यलाई व्यवस्थित गर्ने गरेको ।

नीति/नियम/विनियम/कार्यविधि :
बैकमा कर्मचारीको सेवा शर्तलाई व्यवस्थित गर्न नेपाल बैंक लिमिटेड, कर्मचारी सेवा विनियमावली, २०६८ कार्यान्वयनमा रहेको । कर्जा लगानी र सो सँग सम्बन्धित प्रकृया र कार्यलाई व्यवस्थित गर्न नेपाल राष्ट्र बैंकको निर्देशनको सीमाभित्र रही तर्जुमा गरिएको कर्जा नीति निर्देशिका, २०१७ र कार्य सञ्चालन निर्देशिका (कर्जा) भाग २ कार्यान्वयनमा रहेको ।
त्यसैगरी, बैंकको दैनिक कार्य सञ्चालन र व्यवस्थापनसँग सम्बन्धित विभिन्न अन्य आन्तरिक नीति/नियम/विनियम/कार्यविधिहरु तर्जुमा गरी सम्बन्धित निकायबाट स्वीकृति लिनु पर्नेको हकमा स्वीकृति समेत लिई कार्यान्वयनमा ल्याउने गरिएको र आवश्यकता अनुसार समयानूकुल संशोधन/परिमार्जन गर्ने गरिएको ।

त्रैमासिक/अद्र्धवार्षिक/वार्षिक लक्ष्य निर्धारण तथा कार्य सम्पादनको समीक्षा :
बैंकको समग्र लक्ष्यको निर्धारण तथा कार्य सम्पादनको समीक्षा र मापनका लागि ५ बर्षे रणनीतिक योजना, सञ्चालक समितिबाट स्वीकृत गरी कार्यान्वयनमा ल्याउने गरिएको । त्यसैगरी, रणनीतिक योजनाका उद्देश्य प्राप्तिमा सहयोग पुग्ने गरी हरेक बर्ष वार्षिक योजना, कार्यक्रम तथा बजेट निर्माण गरी लागू गर्ने क्रममा प्रत्येक विभाग, डिभिजन तथा शाखाको लक्ष्य निर्धारण गर्ने गरिएको साथै त्रयमासिक रुपमा लक्ष्य अनुरुप कार्य सम्पादन भए/नभएको समीक्षा समेत गर्ने गरिएको ।

निर्णयको पारदर्शिता तथा निर्णय कार्यान्वयनको अनुगमन :
बैकबाट हुने सेवा प्रवाह र अन्य दैनिक कार्य सञ्चालन र व्यवस्थापनसँग सम्बन्धित निर्णयहरु प्रचलित कानून, नियमनकारी निकायको निर्देशन तथा बैंकका आन्तरिक नीति/नियम/कार्यविधि भित्र रही व्यवसायिकता, पारदर्शिता तथा दूरगामी प्रभाव समेतको आधारमा यथासम्भव शीघ्रताका साथ गर्ने  गरिएको । बैकको आन्तरिक निर्णयको जानकारी इन्ट्रानेट, इमेल र आश्यकता अनुसार अन्य माध्यमबाट दिने गरिएको । शेयरधनी/निक्षेपकर्ता/कर्जा ग्राहकसँग सम्बन्धित सूचनाहरु बैकको वेभसाइट तथा राष्ट्रिय दैनिकमा समेत प्रकाशित गर्ने गरिएको । सार्वजनिक चासो र सरोकारका विषयमा सूचना प्रेषित गर्न सूचना अधिकारी तथा प्रवक्ता तोकिएको । निर्णय कार्यान्वयनको अवस्थाको अनुगमन समेत गर्ने गरिएको ।

पदिय वा पेशागत आचरण सम्बन्धी व्यवस्था :
नेपाल बैंक लिमिटेड कर्मचारी सेवा विनियमावली, २०६८ मा बैकमा कार्यरत कर्मचारीको अनुशासन र आचरण सम्बन्धी व्यवस्था रहेको । अनुशासन उल्लङ्घन गर्ने र कर्मचारीहरुले पालना गर्नुपर्ने आचरण पालना नगर्ने कर्मचारीहरुलाई कर्मचारी सेवा विनियमावली, २०६८ मा भएको व्यवस्था अनुरुप अनुशासनको कारबाही गर्ने गरिएको । 

आन्तरिक नियन्त्रण प्रणाली :
बैंकले आन्तरिक नियन्त्रण प्रणालीलाई प्रभावकारी बनाउन आन्तरिक लेखापरीक्षकबाट नियमित रुपमा बैंकको लेखापरीक्षण गराउने कार्य भइरहेको सो कार्य बैंकको निरीक्षण तथा आन्तरिक लेखापरीक्षण विभागले नियमित रुपमा गर्ने गरेको । आन्तरिक लेखापरीक्षण विभागले त्रैमासिक प्रतिवेदन लेखापरीक्षण समिति मार्फत सञ्चालक समितिमा पेश गर्ने गरेको । 
बैकिङ्ग जोखिम व्यवस्थापनका सम्बन्धमा नियामक निकायबाट भएका निर्देशन, राष्ट्रिय तथा अन्तराष्ट्रिय मापदण्डहरुको समेत परिपालना हुने गरी जोखिम व्यवस्थापन सम्बन्धी नीति, निर्देशिका तर्जुमा गरी कार्यान्वयनमा ल्याइएको । प्रमुख जोखिम अधिकृतले नेतृत्व गरेको जोखिम व्यवस्थापन विभागले जोखिमको अवस्थाका सम्बन्धमा बैंकको उच्च व्यवस्थापन, जोखिम व्यवस्थापन समिति तथा बैंक सञ्चालक समितिलाई नियमित रुपमा जानकारी गराउने गरेको । 
नियामक निकायबाट जारी निर्देशनको परिपालना गर्ने गरिएको । अनुपालना जोखिम (Compliance Risk) अथवा नियम, कानूनको Non-Compliance का कारणबाट आउन सक्ने सम्भावित जोखिम न्यूनिकरणका लागी बैंकमा प्रमुख अनुपालना अधिकृतको नेतृत्वमा अलग्गै कम्प्लायन्स विभाग गठन गरिएको । सम्पत्ति शुद्धीकरण र आतंकवादी क्रियाकलापमा वित्तीय लगानीको पहिचान गर्ने र सो को निवारणका लागी विभिन्न तहमा छलफल गरी सञ्चालक समितिलाई जानकारी गराउने जिम्मेवारी समेत अनुपालना अधिकृतलाई दिइएको ।

वार्षिक लेखापरीक्षण र साधारण सभा :
प्रचलित कानून बमोजिम बैंकले हरेक बर्ष नियमित रुपमा स्वतन्त्र लेखापरीक्षकबाट स्वीकृत लेखामान र नियमनकारी निकायले निर्धारण गरेको मापदण्ड अनुरुप प्रत्येक बर्ष लेखापरीक्षण गर्ने गरेको र आर्थिक वर्ष २०७६/७७ सम्मको लेखापरीक्षण कार्य सम्पन्न भइसकेको । हरेक बर्ष प्रचलित ऐन कानूनमा भएको व्यवस्था बमोजिम बैंकको वार्षिक साधारण सभा नियमित रुपमा भइरहेको । शेयरधनी तथा अन्य सरोकारबालाहरुको जानकारीका लागि बार्षिक लेखापरीक्षण प्रतिवेदन र अन्य वित्तीय अवस्थाको जानकारी सहितको प्रतिवेदन प्रकाशित गर्ने गरिएको । साथै, उक्त प्रतिवेदनलाई बैंकको वेभसाइटमा समेत प्रकाशित गरिएको । आर्थिक वर्ष २०७६/७७ को ६१ औं वार्षिक साधारण सभा मिति २०७७ पौष २९ गते सम्पन्न भएको ।

अन्य :
बैंकले आफ्नो वेभसाइटमा संस्थाको संक्षिप्त परिचय, सञ्चालक समिति, प्रमुख कार्यकारी अधिकृत, बैंकको उच्च व्यवस्थापनका पदाधिकारी, सूचना अधिकारी, गुनासो सुन्ने अधिकारी, अनुपालना अधिकारी र कम्पनी सचिवको नाम र सम्पर्क नम्बर समेत राखिएको । बैंकले प्रत्येक त्रयमासको वित्तीय विवरण राष्ट्रिय दैनिक पत्रिकामा प्रकाशित गरी सम्पूर्ण सरोकारवालाहरुलाई जानकारी गराउने गरेको र उक्त त्रैमासिक वित्तीय विवरण बैंकको वेभसाइटमा समेत राखिएको ।